Hetzelfde liedje

Hetzelfde liedje
De leerkracht die zoiets beweert gaat kennelijk uit van twee veronderstellingen: 1. Een les is vooral  bedoeld om de leerkracht te plezieren. 2. Steeds een nieuwe les maakt je een creatievere leerkracht. Zoals zal blijken zijn beide pas in tweede instantie waar. De vraag is natuurlijk wat de voor- en nadelen zijn van het geven van bekende of nieuwe lessen.

Het succesvol lesgeven in een creatief vak is niet eenvoudig. Het vraagt optimale kwaliteiten van de leerkracht om dat met de kinderen te realiseren. Je moet de kinderen namelijk op een inspirerende manier een probleemstelling (uitdaging) voorleggen en ze voorzien van informatie waarmee ze die op een eigen manier kunnen oplossen. Daarbij moet de manier waarop ze die informatie verwerken ook nog bijdragen aan de leerlijn van het vakgebied waarbinnen wordt gewerkt: beeldend, muziek, drama etc. Bijvoorbeeld: ‘Maak een schilderwerk over feest. Laat aan de houdingen van de mensen en de drukte in de ruimte zien dat het een gezellige boel is’.  Dat schudt je niet zo even uit je mouw. Op het digibord laat je kinderen plaatjes zien van mensen in ‘feesthoudingen’ of je laat ze poseren. Vervolgens is de vraag hoe je ze ín de ruimte zet (overlappen, plaats in het grondvlak, grootteverschil?). En dan nog iets uitleggen over de manier waarop je met het materiaal, verf en kwast, kunt werken?

Als je daarin slaagt wordt het de kunst kinderen uit te dagen tot onderzoek en experiment. Pas hier komt het aspect creativiteit om de hoek kijken, zowel voor de leerkracht als voor de leerling. Het is uiteindelijk de bedoeling dat ieder kind met de aangeboden ingrediënten een ‘eigen’ werkstuk maakt. Dat vraagt om zelfvertrouwen en onderzoeksvaardigheid. Nadat de leerkracht zich heeft ingespannen om informatie over te dragen en voorkennis te activeren, moet hij nu observeren en op het juiste moment aansturen. Kinderen tot creativiteit brengen is iets anders dan ze laten verzuipen in mogelijkheden die doorgaans tot teleurstelling leiden. Uiteindelijk is het de leerling die bepaalt of de uitdaging heeft geresulteerd in succes!

Echt greep op zo’n les krijg je pas nadat je er een aantal keer goed mee hebt kunnen oefenen. Het is dus een probleem als je ‘m pas een jaar later weer geeft. Aan te bevelen is om met je collega(s) van de parallelklas(sen) af te spreken om bij elkaar een nieuwe les te geven. Op die manier kun je de les 2x achter elkaar oefenen. Als je Mijn Leerlijn gebruikt, kun je de les voorzien van aantekeningen en aandachtspuntjes voor de volgende keer. ‘Hetzelfde liedje’ spelen maakt dan dat je het in de vingers krijgt, dat je kunt anticiperen op moeilijke momenten en weet wanneer je de les het beste tussendoor even kunt stilleggen voor een reflectief moment. Het creatieve onderzoeksproces voor de leerkracht zit ‘m in het vinden van de juiste manier om ‘deze les’ voor ‘deze kinderen’ succesvol te maken.

Ergo; het geven van een les is te vergelijken met het zingen of spelen van een lied. Als je dat voor het eerst doet, heb je alle aandacht nodig om ‘het te redden’. De juiste noten en woorden op de juiste plek. Er écht muziek van maken, met de juiste timing, emotie en accenten, vraagt om oefening. Herhaling dus. Met lessen is het precies zo. Als je door de herhaling een les goed in de vingers hebt, kun je vervolgens stellen dat: 1. het geven van een geslaagde les een groot plezier is en 2. dat de leerkracht vanuit die gerichtheid steeds creatiever omgaat met de uitdagingen in de les.

Daar staat tegenover dat er weinig triester is dan een muzikant die op zijn eigen repertoire is uitgekeken. Laat maar Leren geeft je de mogelijkheid om geïnspireerd te blijven met steeds nieuwe lessen. Zaak dus om ook je eigen lesrepertoire levend en inspirerend te houden!

Sonja Nanov

Terug naar boven
© 2017 Stichting Beeldend Onderwijs

Van werken van beeldend kunstenaars aangesloten bij een CISAC-organisatie is het auteursrecht geregeld met Pictoright te Amsterdam. © c/o Pictoright Amsterdam 2012