Zwijgen is zilver….

Zwijgen is zilver….
Uit recent onderzoek (Bonset & Hoogeveen 2011) blijkt dat de ontwikkeling van de mondelinge taalvaardigheid er in het basisonderwijs erg bekaaid af komt. Dat is om meer redenen jammer. Amerikaanse publicaties (Caterell, 2010) laten zien dat leereffecten worden versterkt als kinderen meer met elkaar en met de leerkracht overleggen. Kortom, als je kinderen meer aan het woord laat in de klas ontwikkelen ze niet alleen hun taalvaardigheid maar is ook hun leerrendement hoger.
Meer tijd vrijmaken voor ‘praten’ dus. Van de kinderen wel te verstaan. Dat maakt het onderwijs ook een stuk interessanter en leuker. Een ideaal moment daarvoor is het eind van elke leertaak. Dat is het moment waarop je als leraar met de kinderen terugblikt op de leerresultaten. Bij Beeldend Onderwijs is dat een waar feest; met de kinderen kijken naar de werkstukken en ze laten vertellen wat ze ervaren hebben bij het maken en wat ze waarnemen in de werkstukken van anderen. Die gesprekken hebben minstens drie lagen: ze gaan over wat ze zien, over de procedures en strategieën die ze hebben gevolgd en over interpretaties van beeldend werk. Het is een rijke pendel tussen wat ze zeggen waar te nemen en abstracte en persoonlijke betekenissen.
Genuanceerder kunnen woordkeuze en zinsbouw niet worden behandeld en rijker kan onderwijs niet zijn, vooral ook doordat je op de betrokkenheid van de kinderen kunt rekenen!
Maar…het vergt wel behoorlijk wat oefening van de leerkracht, net als filosoferen met kinderen. Je moet de juiste vragen stellen, doorvragen en de grote lijn bewaken. Maar oefening baart kunst.

Tip: Geef een les uit de methode. Zorg ervoor dat iedereen het werkstuk af heeft, eventueel door wat extra tijd tussendoor te bieden. Begin een volgende dag met het klaarleggen of zetten van het werk. Bereid je even goed voor op je vraagstelling (zie nabeschouwing in de lesbeschrijving) en zet de kinderen in een hoefijzer (2 halve parallelle kringen). Begin het nabeschouwinggesprek en laat de kinderen serieus antwoorden. Na verloop van tijd leren ze ook op elkaar reageren en krijgen de gesprekken een hoger niveau. Conclusie: het mes snijdt aan twee kanten!

Jos van Onna

Terug naar boven
© 2017 Stichting Beeldend Onderwijs

Van werken van beeldend kunstenaars aangesloten bij een CISAC-organisatie is het auteursrecht geregeld met Pictoright te Amsterdam. © c/o Pictoright Amsterdam 2012